Oud Machelen

Met dank aan Geert Coppens voor de meeste hier gepubliceerde foto’s.

Afbeelding 34

De mooie linden rond het kerkhof en de hoge olmen die in 1790 werden aangeplant, werden in 1922 verwijderd. Ze hadden grote schade geleden door de beschietingen in de oorlog.

Afbeelding 33

Het kasteel van notaris Imschoot van Gent. De wal en de hovingen zijn verwijderd in het jaar 1954, toen het gebouw als gemeentehuis werd ingericht. Nu doet het dienst als vergaderruimte van het gemeenschapscentrum de Guldepoort. Een feestzaal werd aangebouwd aan het oude gemeentehuis.

Afbeelding 32

Zicht op de slaapkamer van het pensionaat voor meisjes van de Zusters St. Vincent de Paul, in de volksmond “Het Klooster”.
Deze postkaart werd verstuurd door een meisje op het internaat.

Afbeelding 31

Het kerkhof met de gesneuvelde Franse en Noord-Afrikaanse soldaten wuit WOI.
Centraal op het kerkhof staan twee buitgemaakte kanonnen. Achteraan heb je een zicht op de toenmalige Molenstraat, nu Molenkouterstraat.

Afbeelding 30

Het Vredesmonument werd begin jaren ’20 geplaatst ter nagedachtenis van de gesneuvelde dorpsgenoten (zowel militairen als burgers). Eerste foto’s van de inwijding van het monument.
De onthulling van het standbeeld moet een grootse gebeurtenis geweest zijn. De toeschouwers, in hun zondagse zomerkleren, drummen massaal samen rond het monument. Vooraan rechts staat een ijskar, wat verderop zie je minstens twee paarden (rijkswacht?).
Het werd gemaakt door Antoon Van Parys en staat aan de voet van de vrijheidsboom.

Afbeelding 29

Het Vredesmonument werd begin jaren ’20 geplaatst ter nagedachtenis van de gesneuvelde dorpsgenoten (zowel militairen als burgers). Het werd gemaakt door Antoon Van Parys en staat aan de voet van de vrijheidsboom. Eerste foto’s van de inwijding van het monument.
Een groep soldaten stapt op richting dorp/kerk, gevolgd door een massa genodigden en dorpelingen. De huizen zijn aangekleed met vlaggen en over het standbeeld ligt nog een zwart doek. De openbare weg loopt langs het monument, in de loop der jaren zal dit veranderen en zal het verkeer zich meer en meer ‘splitsen’ rond het monument. Op de foto’s kun je duidelijk zien hoe groot het aangekochte perceel was.
De onthulling van het standbeeld moet een grootse gebeurtenis geweest zijn. De toeschouwers, in hun zondagse zomerkleren, drummen massaal samen rond het monument. Vooraan rechts staat een ijskar, wat verderop zie je minstens twee paarden (rijkswacht?).

Afbeelding 28

Deze photoshop-compositie geeft links een zicht op de Machelse Statiestraat in het begin van de 20e eeuw. Rechts dezelfde straat, nu Dorpsstraat in de jaren ’90

Afbeelding 27

Vóór de kanalisatie kon de Leie serieus uit de bocht gaan en lelijk overstromen. Hier een ‘souvenir’ van de overstromingen in Machelen, waarschijnlijk de Leihoek.
Op de foto zie je Maria en Albert Coppens, broer en zus.

Afbeelding 26

Bijna in de schaduw van het kasteel van Olsene bevond zich het zogenaamde ‘Mierenkasteel’. De foto is genomen van de achterzijde. Het gebouw met de fantasierijke naam stond in de Groeneweg net voorbij het kruispunt met de Tuttegemstraat.

Afbeelding 25

Afbeelding 24

Tot in de jaren 80 werd er in ‘Machelen B’, wijk Tuttegem, nog een meiboom geplaatst aan het kapelletje in de Kruishoutemstraat.
De drager op de foto van de meiboomplanting is Roger ( Jules) De Keukeleire. Verder herkennen we buurtbewoner Etienne Moerman en Standaert Frank (jongen links).

Etienne Moerman

Afbeelding 23

12 augustus 1919. Met veel ceremonie wordt het kerkhof voor de Franse gesneuvelden van de groote oorlog ingewijd. Het begin van een lange traditie in Machelen.

Afbeelding 22

De smisse van C. Van De Vijver tijdens de oorlogsjaren 1914-18. Deze bekende smisse was gelegen in de Petegemstraat.
Tekening: Johan Boulez.

Afbeelding 21

Communicantjes verlaten de kerk op een bekend schilderij van Emile Claus in 1893. Minder bekend is dat het de kerk van Machelen betreft. En alleen echte Machelaars weten dat de afgebeelde zij-ingang ‘de gierigaard’ noemt.

Afbeelding 20

Welkom in Café Welkom. Dit café was gelegen langs de Rijksweg. Het woonhuis is aan de buitenzijde weinig veranderd. Je kan het terug vinden op de hoek van de Rijksweg met het nieuw stukje Polderstraat.
Op de foto staan Albert “Berrie” De Meester en Anna Vermeulen.

Afbeelding 19

De bedevaart van Machelen Gulde werd druk bezocht, ook nog in de jaren ’60-’70. Met een ‘ommegang’ rond de kerk en een gebed tot Sint-Cornelius kon men allerlei onheil afzweren. Ouders kwamen met hun kinderen voor een speciale kinderzegen, landbouwers offerden dieren in de hoop op bescherming of misschien zelfs een wonder.
Voor de bedelaar rechts op de foto was Machelen een echt Dorp der Mirakelen want alleen tijdens de Gulde was deze man verlamd aan beide benen.
Menig cafébezoeker heeft dit ‘Lam Ventje’ na de dagelijkse activiteiten huiswaarts zien stappen. Soms met een auto wordt beweerd. Of hadden ze dan toch teveel gedronken?

Afbeelding 18

Zicht op Machelenput. Mooi zicht op “Machelenput”. De Leie en kerk met voorlopig herstelde kerktoren. Op het voorplan vaart de overzet van Réné Lammers. In 1971 begon men aan de werken voor het rechttrekken van de Leie en disuccsieerde men over het al dan niet opvullen van Machelenput omdat deze arm voor de scheepvaart niet meer bruikbaar is. De mooie omgeving gaf inpiratie aan vele schilders.

Afbeelding 17

Een beeld van de beschadiging van het klooster in Machelen, waarop maar kort ervoor een verdieping was gebouwd. Vooraan staan Julien Van Damme, Julia Roose en Norva van de Vijver. Het klooster werd tijdens WOI gebruikt als militair hopsitaal voor Duitse gewonde soldaten.

Afbeelding 16

Op het einde van de Eerste Wereldoorlog werd de kerk van Machelen zwaar geteisterd door het oorlogsgeweld. Toren, dak, glasramen, torentrap, ingangsportiek … alles moest er aan geloven. Tien dagen lang vielen de bommen met regelmaat op het dorp. Bedoeling: de opmars van de ‘Bondgenooten’ aan de Leie-oevers vertragen en zo het gros van het Duitse leger de kans geven om terug te trekken.
De beschietingen vonden plaats eind oktober 1918. De toren kon pas in 1920 hersteld worden.

Afbeelding 15

Dit mooi zicht op Machelen Put en de huisjes in de Karperstraat doet dromen van rust en eenvoud in vervlogen tijden.
Vijf meisjes op de oever (aan “de overkant”) kijken verlangend naar iets buiten beeld. Wachten ze op de veerman?
De natuur en de kledij situeren de foto eerder in de zomer. De kleine kerktoren is bijna volledig aan het zicht onttrokken door de zeer hoge olmen. Daaronder zie je een cirkel van lindeboompjes rond het kerkhof.
De kaart is afgestempeld in 1906. Vooraan op de postkaart staat: Machelen (Flandre Orientale). Vue sur le Village. Edit. R. De Kuyssche Succr. ARMAND VAN HEE

Afbeelding 14

De molen van de familie Hoste die met zijn wieken het landschap bepaalde. De stenen windmolen werd gebouwd in 1835 door Lievin Hoste en fungeerde sinds 1865 als stoommolen. In 1904 werden de wieken verwijderd.

Afbeelding 13

Ook in Machelen waren verschillende toneelgroepen actief. Op deze foto zien we waarschijnlijk een éénmalige produktie.
We herkennen pastoor Eugeen Verhellen en onderpastoor Haers. Verder ook een aantal jongeren uit de Leihoek: Coppens Monique, Coppens Marc, Coppens Eric, Declercq Jano, De Backer …

Afbeelding 12

Eind jaren 50, begin jaren 60 was Frans De Mulder (1937 – 2001) beroepswielrenner. Hij fietste een indrukwekkend palmares bij elkaar met als uitschieters: Belgisch kampioen op de weg en winnaar van de Vuelta in 1960 (vier ritzeges).
Hij behoorde tot de befaamde “Groene Leeuw”-ploeg van ploegleider Berten De Kimpe.

Standbeeld voor oorlogsslachtoffers

Dorpsstraat, standbeeld voor gesneuvelden uit de Eerste Wereldoorlog.
In de volksmond ook “Wilson” genoemd.

Kerk

Leie-arm met de dorpskerk op de oever. Men vertelde over een draaikolk in deze Leiebocht. Het is nu een deel van de “Oude Leie”, natuur- en visparadijs en toneel van volkse waterspelen.

Vinkenzetting in de jaren '60

Een Eerwaarde Zuster op eerbiedwaardige afstand van de vinkenzetters. Per correcte ‘suskewiet’ wordt er een krijtstreepje getrokken. Je speelt met de vogel van je buurman en publiek wordt nauwelijks geduld. Niet storen is het devies.
Aan het Klooster (nu Leihoekstraat), het is avond en de zetting is net begonnen.
Vooraan zit André Colpaert. Achter en naast hem herkennen we ook Gustaaf Vandewalle (“Stafke Zagers”) en Maurice Devos.

De jongens

In de “Mannekesschool” wordt het eerste studiejaar (later het vierde) gegeven door meester Decubber. Foto uit schooljaar 1958-59.

Klasje uit het Klooster

Foto uit begin 60-er jaren van de klas van de bekende (soms gevreesde) Juffrouw Alice.

Gemeentelijke Jongensschool

In de Dorpsstraat staat nog steeds de gemeentelijke basisschool voor jongens. Nu is de school gemengd. Aan de achterzijde van deze school, midden de speelkoer, stond een oud klasgebouw dat dienst deed als schildersatelier van Roger Raveel.

Gemeenteschool en Kerkhof

Naast de jongensschool werd in de toenmalige Statiestraat (nu Dorpsstraat) een kerkhof aangelegd van Franse en Noord-Afrikaanse in WOI gesneuvelde soldaten. Elk jaar, in september, is er een indrukwekkende herdenkingsplechtigheid, waaraan ook de Machelse schoolkinderen deelnemen.

Afbeelding 10

Onderpastoor Richard Haers maakte deze groepsfoto bij de oprichting van de Chirogroep in Machelen.
In alfabetische volgorde: Achtergaele Carine, Achtergaele Kathy, Arickx Marie-Hélène, Bauwens christine, Bracke Veronique, Callens Christa, Callens Mie-Jef, Callens Rita, Chanterie Marleen, Chanterie Sabine, Claus Ingrid, Claus Mia, Colpaert Christine, De Boever Christa, De Cock Maria, De Cock Monique, De Cock Veronique, De Cock Viviane, De Nys Annette, De Nys Francine, De Smet Annick, De Vos Carine, De Vrieze Sonja, Declerck Daniela, Dejonghe Ann, Dierickx Caroline, Dierickx Lutgarde, Dierickx Martine, Jorens Lieve, Lievrouw Monique, Naessens Marijke, Peirs Gerty, Santens Mieke, Vaernewijck Christa, Van De Ven Greta, Van Houtte Doris, Vermeulen Lea.

Het Klooster

Het Klooster met zijn kleuterschool, basisschool en middelbaar (Pensionaat, internaat en Frans verplicht) was bijna wereldvermaard. Nu is een groot deel van het gebouw gesloopt (wegens onbruik).

Gemeenteschool en KerkhofHaers